
Każde dziecko rozwija się w indywidualnym tempie. Starajmy się nie porównywać dzieci do siebie. Często dużo osób prosi mnie o radę. Wasze pytania dotyczą rozwoju mowy dziecka od 6. do 36. miesiąca życia. Nie umiem i nie jestem w stanie zdiagnozować dziecka przez e-maile. Postaram się odpowiedzieć na pytanie "Czy z dzieckiem przed trzecim rokiem życia warto udać się do logopedy?" Z uwagi na to, że dzieci nie rozwijają się jednakowo, określić można jedynie przedział wiekowy, w którym określone zachowania powinny się pojawić.
1. Rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych osiąganych przez dziecko od 6. do 11. miesiąca życia.
• Odwraca głowę i poszukuje źródła dźwięku. • Wydaje okrzyki, by zwrócić uwagę drugiej osoby. • Śmieje się na głos podczas zabawy przedmiotami. • Uśmiecha się by nawiązać kontakt z drugą osobą. • Uśmiecha się do swojego odbicia w lustrze. • Bawi się w „a ku ku”. • Naśladuje proste czynności dorosłych osób. • Mówi ciągi sylab „ma- ma –ma”, „ba- ba – ba”. • Po usłyszeniu pytania – „Gdzie jest mama? Tata? Lampa? szuka wzrokiem lub wskazuje gestem osoby i przedmioty z otoczenia? (ok. 10 miesiąca). • Wykonuje proste polecenia: „zrób brawo”, „zrób pa-pa” lub inne znane dziecku. • Wykorzystuje w komunikacji gest wskazywania palcem (ok. 9 mies. )
2. Rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych osiąganych przez dziecko od 12. do 17. miesiąca życia.
• Reaguje na własne imię. • Reaguje na zakaz- NIE, NIE WOLNO. • Na polecenie wskazuje części ciała na sobie, osobie dorosłej lub zabawce (oko, nos, głowę, nogę, rękę.) • Na polecenie wskazuje przedmioty z otoczenia np. lampę, drzwi, auto, klocek, kubek. • Używa około 50 słów (w tym wyrażenia dźwiękonaśladowcze) • Sygnalizuje werbalnie swoje potrzeby bądź używa gestu w celu komunikowania potrzeb (np. da, gest wskazywania palcem) • Reaguje na proste polecenia słowne np. przynosi buty, podaje lalkę, kubek. • Adekwatnie stosuje gesty „pa, pa”, „brawo” • Naśladuje gesty w obrębie dużej motoryki np. „ taaaki duży urośniesz”, „tak tupią nóżki”, pokaż jakie dobre mniam…” itp. • Powtarza czynności, które go rozbawiły. • Utrzymuje kontakt wzrokowy z osobą dorosłą , uczestniczy w zabawie z nią i odwzajemnia jej emocje (np. śmieje się, gdy osiągnie cel) • Podejmuje pierwsze próby zabawy tematycznej (karmi lalę, przewozi samochodem klocki). • Samodzielnie posługuje się łyżką, nabiera zupę ( rozlewa w czasie jedzenia). • Samodzielnie pije z otwartego kubka (w żadnym razie „kubek niekapek!”). • Jest odzwyczajony od smoczka uspokajacza. • Jest odzwyczajane od butelki ze smoczkiem. • Gryzie jabłko. • Żuje mięso, skórkę z chleba, suszone owoce. • Akceptuje wszystkie konsystencje pokarmów.
3. Rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych osiąganych przez dziecko od 18. do 24. miesiąca życia.
• Potwierdza i zaprzecza gestem lub werbalnie. • Łączy dwa słowa w zlepki wyrazowe, np. mama am, tata auto. • Mówi o sobie używając swojego imienia. • Ćwiczy intonacje, czasami naśladując dorosłego. • Na polecenie wskazuje części ciała na sobie, osobie dorosłej lub zabawce (oko, nos, głowę, nogę, rękę). • Na polecenie wskazuje przedmioty z otoczenia np. lampę, drzwi, auto, klocek, kubek. • Używa ponad 50 słów (w tym wyrażenia dźwiękonaśladowcze). • Sygnalizuje swoje potrzeby (picie, toaleta, wyjście na spacer) werbalnie, bądź używa gestu w celu komunikowania potrzeb (np. da, gest wskazywania palcem) • Reaguje na proste polecenia słowne np. przynosi buty, podaje lalkę, kubek. • Wykonuje złożone polecenia np. „weź auto i połóż go na stole” • Zwykle stara się dzielić przeżyciami - pokazuje i przynosi przedmioty, które go interesują. • Używa słów (wyrażeń dźwiękonaśladowczych) w celu otrzymania czegoś, zwrócenia na siebie uwagi. • Podczas oglądania książeczek potrafi pokazać kilkanaście rysunków przedstawiających różne zabawki, zwierzęta. • Wskazuje fragmenty obrazków np. koła samochodu, części ciała postaci • Chętnie towarzyszy dorosłym w domowych, codziennych czynnościach • Obserwuje inne dzieci, zauważa je. • Zaczyna sygnalizować potrzeby fizjologiczne (mówi „si”, wskazuje ubikację, siada na nocnik”) – mogą to być komunikaty po fakcie. • Samodzielnie zjada część posiłku, posługuje się łyżką. • Gryzie chrupkie jabłko. • Żuje mięso, świeżą skórka od chleba, suszone owoce.
4.Rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych osiąganych przez dziecko od 24. do 36. miesiąca życia.
• Na polecenie wskazuje części ciała na sobie, osobie dorosłej lub zabawce (oko, nos, głowę, nogę, rękę) • Na polecenie wskazuje przedmioty z otoczenia np. lampę, drzwi, auto, klocek, kubek. • W zabawie z osobą dorosłą potrafi podporządkować się regule naprzemienności (teraz ja, teraz ty) • Wyraża swoje potrzeby i swoją wolę „ ja chcę, ja sam, nie chcę….” • Używa ponad 200 słów w tym wyrażenia dźwiękonaśladowcze (ok. 24. miesiąca), około 1000 słów (ok. 34. miesiąca) • Buduje zdania składające się z co najmniej trzech wyrazów. • Potrafi dokończyć wyrazy z krótkiego wierszyka, rymowanki. • Rozumie określenia cech przedmiotów ( mały, duży, mokry, suchy, czysty, brudny”, wskazuje je na obrazkach. • Zauważa inne dzieci, obserwuje ich zachowania, próbuje się dostosować do tego co robią inni. • Prosi o pozwolenie użycia rzeczy lub o możliwość wykonania czynności. • Kiedy słuchacz go nie rozumie dąży do wytłumaczenia w celu podtrzymania rozmowy. • Samodzielnie posługuje się łyżką i widelcem. • Zaczyna sygnalizować potrzeby fizjologiczne. • Broni swoich rzeczy, bawi się w zabawy w udawanie. • Pokazuje na palcach ile ma lat. • Potrafi odnajdywać przedmiot, którym wcześniej się bawiło. • Współpracuje podczas ubierania – potrafi ubrać niektóre części garderoby.
Ta lista pochodzi z akcji która miała miejsce dwa lata temu - „Dwa słowa na dwa lata, to... o 270 za mało.” Zainicjowana przez grupę „Logopedia – terapia zaburzeń mowy” powstała z myślą o uświadomieniu rodziców, że o rozwój mowy dziecka można i należy dbać już od urodzenia. Według badań naukowych, dziecko już w wieku dwóch lat powinno znać ok. 300, a niektóre źródła podają, że 400 słów i budować pierwsze zdania! A mimo wszystko, wciąż istnieje mylne przekonanie, niestety przede wszystkim wśród lekarzy pierwszego kontaktu, że „dziecko może zacząć mówić w wieku trzech albo czterech lat, że chłopcy, zwykle mówią później…
W razie jakichkolwiek wątpliwości zgłoś się do logopedy. Logopeda zajmuje się dziećmi w KAŻDYM WIEKU.
Małgorzata Stelmach - logopeda. Więcej porad i wskazówek o rozwoju mowy dziecka znajdziecie o, tu.
